thu rác thải Phân loại, thu gom rác thải nguy hại hộ gia đình | Môi trường …

thu rác thải Phân loại, thu gom rác thải nguy hại hộ gia đình | Môi trường …

uốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) với nhiều điểm mới. Theo đó, kể từ ngày 1-1-2022, khi luật chính thức có hiệu lực, nguồn rác thải từ hộ gia đình, cá nhân sẽ được phân thành 3 loại; chi phí thu gom, phân loại rác thải sẽ dựa trên khối lượng hoặc thể tích. Thay vì thu tiền xử lý rác thải theo bình quân đầu người như hiện nay, các cá nhân, hộ gia đình càng xả nhiều rác sẽ càng phải trả nhiều tiền. Dư luận kỳ vọng, quy định mới sẽ giúp đẩy mạnh phân loại rác từ hộ gia đình, tạo cuộc “cách mạng” trong bảo vệ môi trường.

Việc hình thành ý thức, thói quen thực hiện phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn sẽ góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh đô thị. Ảnh: Phương Thơm

Bà Nguyễn Phương Thu, số nhà 21 phố Đức Giang, phường Thượng Thanh, quận Long Biên:
Giúp nâng cao nhận thức của người dân

Theo quy định mới, rác sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân phải được phân thành 3 loại: Chất thải có khả năng tái chế, sử dụng; chất thải thực phẩm; chất thải khác. Thực tế, việc phân loại rác thải đã được thực hiện ở tất cả các nước tiên tiến trên thế giới từ nhiều năm nay. Việc tính khối lượng rác thải cũng không hề khó khăn. Mỗi loại rác thải sẽ được quy định để trong những bao bì đựng rác có màu sắc khác nhau, tương ứng với thể tích theo quy định. Dựa vào thể tích túi đựng rác, cơ quan thu gom sẽ dễ dàng tính được khối lượng rác thải ra.

Theo tôi, việc thu tiền theo lượng rác thải trực tiếp không chỉ tạo công bằng, nâng cao nhận thức của người dân, mà còn giúp các đơn vị thu gom có thêm nguồn kinh phí để xây dựng các nhà máy xử lý rác hiện đại. Tuy nhiên, để các nhà máy xử lý rác hoạt động hiệu quả, điều kiện tiên quyết là phải sớm hiện thực hóa việc phân loại rác thải tại nguồn.

Trong số lượng đó, lượng chất thải nguy hại (CTNH) chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ so với lượng rác thải sinh hoạt nhưng chúng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Trên thực tế, CTNH vẫn được nhiều hộ gia đình thải bỏ cùng với các chất thải rắn sinh hoạt thông thường. Phần lớn lượng rác này được vận chuyển để chôn lấp hoặc đốt.

Cần hiểu đúng về rác thải nguy hại

Theo ThS Đỗ Hoàng Oanh (Sở TN-MT TP.HCM), CTNH trong gia đình là các vật liệu có thể nổ, có độc tính, có tính ăn mòn hoặc gây phản ứng hóa học. Một số thí dụ phổ biến như sơn, thuốc trừ sâu (thuốc bảo vệ thực vật), dầu nhớt, mỹ phẩm, sản phẩm tẩy rửa, chất tẩy rửa, pin, dung môi, axít/kiềm. Mọi người có thể bị phơi nhiễm (tiếp xúc trực tiếp, hít vào hoặc nuốt phải) với những chất độc trong khi sử dụng. Do đó, mỗi người trong chúng ta cần xử lý cẩn thận để tránh tự làm mình bị nhiễm độc, hoặc gây tổn hại đến môi trường bằng một số cách sau: Giữ CTNH trong bao bì nguyên thủy của chúng; để các loại CTNH xa tầm tay của trẻ em và thú nuôi; không để các loại rác thải này gần nhiệt và mang tới các địa điểm thu gom được phép lưu trữ và xử lý.

Phân loại, thu gom chất thải nguy hại hộ gia đình sẽ đem lại rất nhiều lợi ích

Các sản phẩm như chất tẩy rửa trong nhà tắm, dung môi, thuốc trừ sâu (thuốc bảo vệ thực vật), dầu nhớt, sơn, dung môi pha loãng sơn, thuốc uống theo toa bác sĩ… đều chứa các hóa chất nguy hại đến sức khỏe con người nếu chúng không được sử dụng, lưu trữ, hoặc thải bỏ đúng cách. Ngoài ra, những sản phẩm gia dụng như bột giặt, thuốc đánh bóng nền nhà, sơn, các chất tẩy rửa kiếng, gỗ, kim lọai, lò nướng, toilet… cũng chứa những hóa chất nguy hại như amôniắc, axít sunfuríc, axít phốtphoríc… Những hành vi đơn giản như giặt thảm, rửa chén hoặc sơn tường… đồng nghĩa với việc chúng ta đang tiếp xúc với các sản phẩm có thể gây hại cho sức khỏe.

Mặc khác, như chúng ta đã biết, pin được sử dụng rất phổ biến, chúng có mặt trong nhiều thiết bị gần gũi trong cuộc sống con người như xe hơi, máy tính, laptop, radio, máy nghe nhạc MP3, điện thoại, đồng hồ… Không ai có thể phủ nhận sự tiện lợi và vai trò quan trọng của pin. Nhưng nếu xét về mặt môi trường, việc thải bỏ pin không đúng cách sẽ là mối nguy hại rất lớn. Pin được làm từ nhiều loại hóa chất khác nhau tạo thành năng lượng để hoạt động thiết bị. Vì vậy chúng rất độc hại cho sức khỏe con người, gây ô nhiễm nước, ảnh hưởng đến cuộc sống tự nhiên.

Sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường

Trước thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay, việc bảo vệ môi trường đang ngày càng trở nên cấp bách. Mỗi cá nhân cũng cần có những hành động để góp phần bảo vệ môi trường. Thực tế, có rất nhiều hành động nhỏ, thói quen giúp bảo vệ môi trường đơn giản chỉ cần mỗi chúng ta thay đổi là có thể góp phần tích cực để giúp môi trường xanh sạch hơn.

Theo đó, để hạn chế được việc thải bỏ các CTNH trong gia đình, bạn cần lựa chọn sử dụng các sản phẩm có chứa ít chất độc hại nhất đang có trên thị trường, nếu phải mua một sản phẩm có chứa chất độc hại, chỉ mua đủ dùng. Hãy đọc kỹ nhãn mác để đảm bảo rằng sản phẩm sẽ đáp ứng yêu cầu của bạn trước khi mua nó, khi đã mua, cần tuân thủ theo các hướng dẫn về sử dụng an toàn, thông gió và tồn trữ. Không nên sử dụng nhiều hơn mức được hướng dẫn sử dụng. Sử dụng một lượng dư chỉ sẽ mang lại nhiều mối nguy hơn cho bạn và môi trường.

Ngoài ra, mỗi người cần tìm hiểu, sử dụng những sản phẩm thân thiện với môi trường như thực phẩm, các sản phẩm có thể sử dụng lại nhiều lần, được làm từ các chất liệu tái chế, hoặc có thời gian phân hủy trong tự nhiên ngắn để thay thế đồ nhựa. Đặc biệt, bạn cũng có thể tái chế bất cứ khi nào có thể bởi cách làm này có ý nghĩa rất lớn trong bảo vệ môi trường.

Môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề không chỉ bởi các khu công nghiệp, khí thải mà còn từ chính vật dụng mà con người đang sử dụng hằng ngày. Vì thế, hãy cùng hướng đến một lối sống mới: “sống xanh” với các sản phẩm thân thiện môi trường để góp phần bảo vệ không gian sống của mỗi chúng ta. (tổng hợp)

Chị Đặng Minh Anh, thôn Đặng, xã Hồng Sơn, huyện Mỹ Đức:
Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động việc phân loại rác ngay tại nguồn

Để Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) sớm đi vào cuộc sống, theo tôi việc phân loại rác thải phải thực hiện ngay từ bây giờ. Để làm được điều đó, các cấp cơ sở cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ gia đình phân loại rác ngay tại nguồn, đồng thời phát huy tối đa vai trò giám sát của cộng đồng dân cư trong việc phân loại rác. Từ đây, sẽ hình thành thói quen phân loại rác trong sinh hoạt, sản xuất và hạn chế tối đa lượng rác thải ra môi trường.

Theo Báo cáo tiếp thu giải trình do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng trình bày, về đối tượng thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường qua lấy ý kiến cả hai phương án đều chưa quá bán tổng số ĐBQH và không có sự khác biệt nhiều.

Về nội dung này, Chính phủ đề nghị thực hiện theo phương án 2 (tại Công văn số 584/CP-PL ngày 4/11/2020 gửi UBTVQH) để bảo đảm tính xuyên suốt trong quá trình thực hiện các thủ tục môi trường, đồng thời phù hợp với phương án 2 mà ĐBQH đã lựa chọn về phân loại dự án theo mức độ tác động đến môi trường ở mục 1.1.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng.

UBTVQH xin tiếp thu và thể hiện như tại Điều 29 của Dự thảo Luật. Theo đó, chỉ các dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao (Nhóm I) mới phải đánh giá sơ bộ tác động môi trường.

Phương án này giảm được thủ tục hành chính cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án thuộc đối tượng phải quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng không thuộc nhóm dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao. Đối với các dự án đầu tư công, dự án PPP hoặc dự án đầu tư có nguồn vốn tư nhân không có tác động xấu đến môi trường mức độ cao, nhà đầu tư sẽ không phải đánh giá sơ bộ tác động môi trường.

Phương án này không bỏ sót đối tượng là các dự án đầu tư có nguồn vốn tư nhân không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng lại có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao. Thông qua đánh giá sơ bộ tác động môi trường, nhà đầu tư tránh được lãng phí về tài chính, thời gian trong trường hợp dự án không đáp ứng được yêu cầu về BVMT ở ngay giai đoạn này.

Quy định tại Điều 29 là thống nhất với quy định của Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), nhưng đối tượng phải đánh giá sơ bộ tác động môi trường có hẹp hơn so với quy định của Luật Đầu tư công. Vì thế, để bảo đảm tính thống nhất, tại khoản 3 Điều 169 Dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung điểm g khoản 2 Điều 30 và khoản 6 Điều 31 của Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14.

Về thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), UBTVQH tiếp thu, chỉnh lý theo phương án 2 như ý kiến đa số các vị ĐBQH giao UBND cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với các Bộ có liên quan thẩm định báo cáo ĐTM đối với các dự án đầu tư trên địa bàn thuộc thẩm quyền quyết định đầu tư của Bộ, cơ quan ngang Bộ, trừ các dự án thuộc trách nhiệm của Bộ TN&MT, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và thể hiện tại Điều 35 của Dự thảo Luật.

Toàn cảnh hội trường.

Để nâng cao năng lực chuyên môn của các địa phương và tăng cường sự phối hợp, tiếp thu ý kiến ĐBQH, Dự thảo Luật đã bổ sung tại khoản 3 Điều 35 trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong quá trình phối hợp với UBND cấp tỉnh thẩm định báo cáo ĐTM.

Về giá thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, UBTVQH xin báo cáo như sau: Dự thảo Luật chỉ đưa ra nguyên tắc để chính quyền địa phương xây dựng giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý, trong quá trình xây dựng thì sẽ căn cứ vào các yếu tố khác như công nghệ, cách thức thu gom, tổ chức như ĐBQH nhận xét để đưa ra quy định cho phù hợp. Do đó, xin Quốc hội cho thể hiện như tại Điều 79 của Dự thảo Luật.

Người dân quận Tân Phú tham gia Chương trình đổi rác tái chế lấy quà tặng của Công ty CITENCO.

Mặc dù đã triển khai nhiều giải pháp thu gom và xử lý chất thải tái chế, nhưng công tác này tại TP Hồ Chí Minh vẫn chưa thật sự hiệu quả, ảnh hưởng chất lượng môi trường và mỹ quan đô thị.

Tổ chức lại hệ thống thu gom, xử lý chất thải tái chế, khuyến khích người dân phân loại rác tại nguồn là hướng đi được kỳ vọng sẽ tạo ra kết quả khả quan trong công tác xử lý rác thải trên địa bàn thành phố.

Bất cập xử lý rác thải tái chế

Theo số liệu thống kê năm 2019, mỗi ngày toàn thành phố thải ra khoảng 9.500 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Trong đó, tỷ lệ chất thải hữu cơ chiếm 45% đến 55%; nhựa, ni-lông 10% đến 15%; chất thải tái chế 15% đến 20%; chất thải khác 15% đến 20%. Chất thải nhựa vẫn chiếm tỷ trọng cao với hơn 1.500 tấn. Tỷ lệ gia tăng khối lượng hằng năm khoảng 6% đến 10%. Nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt chủ yếu từ các hộ gia đình; chợ; trung tâm thương mại, dịch vụ; cơ quan, bệnh viện, trường học; khu công nghiệp; công trình xây dựng.

Từ việc tăng nhanh chóng chất thải rắn đô thị với tính chất, thành phần đa dạng, phức tạp đã trở thành áp lực cho các nhà quản lý và các đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải. Ông Cao Văn Tuấn, Trưởng phòng Công nghệ môi trường và Kiểm tra chất lượng (Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP Hồ Chí Minh – CITENCO) cho rằng: Công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn tại TP Hồ Chí Minh hiện khá dàn trải, chưa tập trung; phương tiện, thiết bị, công nghệ thu gom, vận chuyển, xử lý chưa đồng bộ và hiện đại; tỷ trọng rác do lực lượng dân lập thu gom cao (60%); cùng với việc thu gom chưa triệt để là những nguyên nhân dẫn đến hiệu quả kém trong công tác thu gom, vận chuyển, xử lý, làm ảnh hưởng đến chất lượng môi trường, mỹ quan đô thị. Bên cạnh đó, thành phố hiện chưa tổ chức được mạng lưới thu gom chất thải tái chế, vì vậy, có hơn 80% khối lượng chất thải tái chế đang chôn lấp cùng với chất thải sinh hoạt gây lãng phí tài nguyên, ngân sách và ảnh hưởng đến môi trường. Ngoài ra, thành phố chưa có khu xử lý chất thải tái chế tập trung khiến công tác quản lý và xử lý chất thải tái chế chưa đạt hiệu quả.

Ðổi mới cách thu gom rác

Từ thực trạng nêu trên, việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn là giải pháp rất cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Nếu thực hiện thành công sẽ giúp các nhà quản lý, các đơn vị xử lý có nhiều giải pháp trong xử lý tái chế chất thải. Ðể giải quyết vấn đề này, CITENCO đã xây dựng đề án “Xây dựng mạng lưới thu gom và xử lý chất thải tái chế từ chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn”. Khi dự án triển khai, CITENCO sẽ tổ chức lại mạng lưới thu gom và xử lý chất thải tái chế. Theo đó, giai đoạn 1 dự án được thực hiện tại hai trạm trung chuyển rác Quang Trung (quận Gò Vấp) và Tống Văn Trân (quận 11). Ngoài ra, còn có các điểm thu gom khác là: Các chủ nguồn thải có khối lượng phát sinh lớn; phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan đoàn thể chính trị xã hội tổ chức tuần lễ thu đổi chất thải tái chế định kỳ hằng tuần, hằng tháng. Dự án cũng đề ra hình thức đổi quà là các nhu yếu phẩm, các mặt hàng tiêu dùng của Công ty Unilever, phiếu quà tặng siêu thị Co.op Mart, phiếu ưu đãi mua sắm và du lịch… hay quy đổi thành tiền theo mức giá thị trường.

Theo ông Cao Văn Tuấn, với giải pháp này, CITENCO có nhiều kinh nghiệm do đã tổ chức thí điểm chương trình đổi rác lấy quà tặng nhiều điểm tại quận Tân Phú suốt từ năm 2013 đến nay. Qua nhiều năm thực hiện và có tiếp thu ý kiến người dân, rút kinh nghiệm trong khâu tổ chức, chương trình của CITENCO ngày càng được mở rộng và thu hút nhiều người dân tích cực tham gia thu gom rác tái chế. Tại các địa bàn thí điểm có 60% hộ gia đình (1.102 trong số 1.910 hộ trên địa bàn) tham gia phân loại và chuyển rác cho lực lượng thu gom. Rác thải tái chế sau khi được thu gom sẽ được đưa về các trạm trung chuyển Quang Trung, Tống Văn Trân.

Tại đây, chất thải tái chế tiếp nhận được phân loại sơ bộ thành sáu nhóm (nhựa, ni-lông, giấy, kim loại, thủy tinh, chất thải khác), sau đó được cân xác định khối lượng để quy đổi. Tiếp đó, rác tái chế được vận chuyển về các trạm tiếp nhận để ép kiện, sau đó chuyển cho đối tác tái chế hoặc chuyển về kho lưu chứa tại công trường xử lý chất thải rắn Gò Cát, Nhà máy xử lý tái chế Phước Hiệp, Củ Chi thực hiện tái chế. Theo kế hoạch, dự án này sẽ được triển khai thí điểm từ đầu năm 2021. Sau một năm thí điểm và đánh giá, đơn vị thực hiện sẽ đề xuất thành phố triển khai giai đoạn 2 là xây dựng nhà máy xử lý và tái chế rác thải nguyên liệu từ chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Ðể tăng cường nguồn lực bảo đảm triển khai thành công dự án nêu trên, Công ty CITENCO và Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) vừa ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác “Xây dựng mạng lưới thu gom và xử lý chất thải tái chế từ chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn”.

Theo biên bản hợp tác, CITENCO và PRO Việt Nam sẽ phối hợp xây dựng các dự án trong các lĩnh vực: Xây dựng cơ sở hạ tầng hỗ trợ thu gom, phân loại và xử lý sơ bộ chất thải có thể tái chế; xây dựng mạng lưới với các nhà tái chế để phát triển mô hình khuyến khích cho chất thải có thể tái chế; vận động chính sách tạo cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện thị trường thuận lợi cho chất thải có thể tái chế, cũng như truyền thông về phân loại rác tại nguồn đến các hộ gia đình và người thu gom rác độc lập. Giám đốc Công ty CITENCO Huỳnh Minh Nhựt cho biết: “Dự án nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quả trong triển khai, thực hiện chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; quản lý, thu hồi, tái chế và tái sử dụng chất thải tái chế một cách hiệu quả và giúp nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất xanh, sản xuất không phát thải góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường, xây dựng nền kinh tế tuần hoàn gắn với mục tiêu phát triển bền vững”.

Theo đó, khoản 1 Điều 79 quy định Giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân được tính toán phù hợp với quy định của pháp luật về giá; dựa trên khối lượng hoặc thể tích chất thải đã được phân loại. Chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế, chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân đã được phân loại theo đúng quy định thì không phải chi trả giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý.

Góp phần thực hiện tiêu chí Môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, người dân ấp Mỹ Thạnh, xã Hòa Định, huyện Chợ Gạo đã tham gia thực hiện mô hình xử lý rác tại hộ gia đình để vừa tạo cảnh quan môi trường sạch đẹp, vừa chung tay bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng. Mô hình được triển khai thực hiện từ năm 2015, đến nay đã đi vào nề nếp và mang lại hiệu quả thiết thực.

Chị Lê Thị Tuyết, tổ 1 đang thu gom túi ni lông cho vào thùng rác. 

Theo bà Nguyễn Thị Mười Hai, Bí thư Chi bộ ấp Mỹ Thạnh, xã Hòa Định, để thực hiện mô hình này, Ban Công tác Mặt trận Tổ quốc ấp cùng các chi hội, đoàn thể, Tổ nhân dân tự quản tổ chức tuyên truyền đến người dân trong ấp thực hiện mô hình thông qua các buổi họp của ấp, tuyên truyền đến người dân thực hiện các tiêu chí xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch” chú trọng đến sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ. Bước đầu, ấp chọn ra 4 tổ gồm: Tổ 1, tổ 7, tổ 8 và tổ 12 của ấp để thực hiện thí điểm, trong đó mỗi tổ chọn 1 hộ thực hiện thí điểm. Ban Công tác Mặt trận Tổ quốc ấp hỗ trợ giỏ rác cho các hộ thực hiện thí điểm để phân loại, xử lý rác thải tại hộ gia đình.

Khi thực hiện mô hình này, mỗi hộ phải tự đào hố rác tại gia đình, trong nhà phải có giỏ đựng rác được phân loại theo các loại, như: Rác thải nhựa, túi ni lông, rác hữu cơ, thủy tinh… Đối với rác hữu cơ sẽ được đem đổ vào hố rác để phân hủy thành phân hữu cơ bón cho cây trồng. Rác thải nhựa được phân loại bán ve chai, túi ni lông được hộ gia đình phơi khô và đốt đúng nơi quy định. Riêng rác thủy tinh được hộ gia đình thu gom để có chỗ cố định để không gây tổn hại đến các thành viên trong gia đình.

Là hộ được thực hiện thí điểm mô hình xử lý rác thải tại hộ gia đình từ năm 2015, chị Lê Thị Tuyết, tổ 1 bộc bạch, gia đình chị luôn chú trọng đến việc vệ sinh môi trường xung quanh nhà sạch sẽ, thoáng mát. Rác hữu cơ như lá cây chị đổ vào hố rác để phân hủy thành phân hữu cơ bón cho cây ăn trái, riêng túi ni lông chị để vào thùng rác, sau đó đem đốt để không ảnh hưởng môi trường.

Tương tự, chị Nguyễn Thị Lệ Thu, tổ 7, chia sẻ, khi thực hiện mô hình xử lý rác thải tại hộ gia đình, bản thân chị mong muốn nhà cửa lúc nào cũng thông thoáng, sạch sẽ để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình. Hàng ngày, chị chú trọng quét dọn nhà cửa, thu gom các loại rác hữu cơ như lá cây, các loại rác sau khi chế biến thức ăn đổ vào hố rác. Trong nhà, chị trang bị 03 giỏ rác nhỏ gồm giỏ rác đựng các loại rác nhựa, túi ni lông, thủy tinh. Sau khi các giỏ rác đầy chị đem các loại túi ni lông đốt, rác nhựa chị bán ve chai và rác thủy tinh chị gom lại để ở một góc riêng để không gây hại cho các thành viên trong gia đình.

Sau thời gian triển khai, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Công tác Mặt trận Tổ quốc ấp và các chi hội, đoàn thể, mô hình đã dần đi vào nề nếp, mang lại hiệu quả cao. Hiện trong khu dân cư không còn rác thải bừa bãi. Môi trường từng bước xanh, sạch, đẹp, nhận thức của người dân về việc bảo vệ môi trường sống ngày càng được nâng cao. Từ 4 hộ thực hiện thí điểm ban đầu, hiện toàn ấp có 90 hộ tham gia thực hiện mô hình.

Để phát huy hiệu quả mô hình xử lý rác thải tại hộ gia đình, thời gian tới, Ban Công tác Mặt trận Tổ quốc ấp Mỹ Thạnh, xã Hòa Định duy trì mô hình tại các hộ hiện có, đồng thời khuyến khích người dân trong ấp cùng tham gia thực hiện để góp phần đưa xã Hòa Định về đích xã nông thôn mới trong năm 2019.  

Về lộ trình thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt, UBTVQH thấy rằng cần có lộ trình phù hợp để đảm bảo tính khả thi, nếu quy định sớm hơn thì nhiều địa phương chưa có điều kiện thực hiện. Do đó, đề nghị các vị ĐBQH cho phép lộ trình thực hiện việc phân loại và giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân được thực hiện chậm nhất trước ngày 31/12/2024 như tại khoản 7 Điều 79.

Huyện Mỹ Đức quê tôi, có lễ hội chùa Hương kéo dài hơn 3 tháng với hàng trăm nghìn lượt du khách đi thuyền trên dòng suối Yến để vào chùa nên bài toán phân loại, thu gom

rác thải vô cùng nan giải do lượng rác thải ra môi trường rất lớn. Do vậy, cùng với những

Đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt có quyền từ chối thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân không phân loại và không sử dụng bao bì đúng quy định và thông báo cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Đó là quy định tại điều 78 dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) được Quốc hội thảo luận sáng 24/10.

Quy định phân loại chất thải rắn thế nào là vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm từ khi thảo luận tại kỳ họp thứ 9 của Quốc hội.

.
Dự thảo Luật đã chỉnh lý quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt thành 3 loại cơ bản là, chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế; Chất thải thực phẩm; Chất thải rắn sinh hoạt khác (Ảnh minh họa)

Đến nay, tổng hợp lại qua nhiều lần thảo luận, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho biết, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị cần quy định chặt chẽ việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn. Việc quy định bắt buộc tính chi phí thu gom, vận chuyển rác thải dựa trên khối lượng, chủng loại phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân là phù hợp, cần thiết nhằm bảo đảm công bằng và hạn chế số lượng rác thải ra môi trường.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng quy định này là chưa phù hợp và sẽ khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện vì vậy cần cân nhắc quy định sao cho phù hợp với thực tiễn.

Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu, Dự thảo Luật đã chỉnh lý quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt thành 3 loại cơ bản là, chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế; Chất thải thực phẩm; Chất thải rắn sinh hoạt khác.

Dự thảo quy định, căn cứ điều kiện kinh tế xã hội của từng địa phương, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân loại cụ thể chất thải rắn sinh hoạt khác.

Điều 78 dự thảo luật cũng quy định Ủy ban nhân dân các cấp lựa chọn đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thông qua hình thức đấu thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu; trường hợp không thể thực hiện qua hình thức đấu thầu thì thực hiện theo hình thức đặt hàng.

Hộ gia đình, cá nhân có trách nhiệm chuyển chất thải rắn sinh hoạt đã được phân loại đến điểm tập kết theo quy định hoặc chuyển giao cho đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt.

Điều 80 dự thảo luật quy định, giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân được thực hiện phù hợp với nguyên tắc định giá của Nhà nước theo quy định của pháp luật về giá; dựa trên lượng chất thải đã được phân loại.

Chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế, chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân đã được phân loại theo quy định không phải chi trả giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức kinh phí hộ gia đình, cá nhân phải chi trả cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải thực phẩm và chất thải rắn sinh hoạt khác phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của từng địa phương.

Kinh phí hộ gia đình, cá nhân phải chi trả cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý đối với chất thải thực phẩm thấp hơn kinh phí phải chi trả cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt khác

Dự thảo luật cũng giao Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn phương pháp định giá dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt; quy định định mức kinh tế, kỹ thuật về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt; hướng dẫn kỹ thuật về phân loại chất thải rắn sinh hoạt.

Những quy định trên phải được thực hiện chậm nhất trước ngày 31/ 12/ 2024, còn Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2021, nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.

quy định mới, sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng cùng ý thức của người dân, hy vọng Mỹ Đức sẽ làm tốt việc phân loại rác thải tại nguồn.

Ông Vũ Minh Cường, Giám đốc Xí nghiệp Môi trường đô thị Hoàng Mai – Công ty cổ phần Dịch vụ môi trường Thăng Long:
Cần phân cấp rõ trách nhiệm quản lý của chính quyền các cấp


(NASATI) Trên cơ sở nguyên lý của hệ thống Chickenponics và kết quả kiểm nghiệm vi sinh vật an toàn đối với sản phẩm rau thu hoạch từ hệ thống (E.Coli, Salmonella, Coliform), Trung tâm Sinh thái Nông nghiệp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã thử nghiệm và phát triển thành công hệ thống xử lý rác thải, tưới tự động và trồng rau/cây cảnh tại gia đình. Thay vì ủ tạo phân hữu cơ, tất cả rác thải sẽ được đổ trực tiếp vào thùng nước ủ. Hệ thống sẽ tự vận hành, phân hủy rác hữu cơ thành dinh dưỡng và không có mùi hôi thối.

Nguyên lý vận hành liên hoàn

Hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt gồm ba hợp phần chính: (1) bể chứa nước và thùng chứa rác hữu cơ; (2) hệ thống vận hành kiểu thủy canh; (3) bơm nước và sục khí.

Bể chứa nước có thể tích khoảng 0.5 – 0.7m3. Rác sinh hoạt hữu cơ (như cơm thừa, canh, thịt, cá, bã tôm cua…) thu gom được đổ trực tiếp vào thùng chứa, hằng ngày hoặc 2-3 ngày một lần tùy lượng rác thải của gia đình. Trong bể thả 5-10 cá rô để kiểm soát ấu trùng muỗi.

Hợp phần vận hành tương tự thủy canh được lắp đặt nhằm: (1) tăng cường oxy giúp tăng cường quá trình phân hủy tự nhiên đối với rác thải; (2) là môi trường để vi sinh vật cư trú và phân hủy hữu cơ; (3) tạo các giao động vật lý giúp kiểm soát tảo phát triển trong nước ủ phân; và (4) trồng bổ sung thêm rau theo cơ chế thủy canh.

Song song với hợp phần vận hành kiểu thủy canh, bể chứa phân cũng được bổ sung hạt/lưới nhựa nhằm cung cấp nơi trú ngụ cho vi sinh vật. Sục khí cung cấp oxy để thúc đẩy quá trình phân hủy hữu cơ tự nhiên. Với sự vận hành song song của các hợp phần này, mùi hôi và vi sinh vật gây hại được kiểm soát.

Nước ủ sẽ được sử dụng để tưới trực tiếp cho rau, cây cảnh các tầng nhà khác nhau thông qua hệ thống được thiết kế tự động (được đặt tên là: “bán nhỏ giọt” do Trung tâm Sinh thái phát triển, vật liệu ống PVC, lỗ phun 3-5 mm để hạn chế tắc).

Tiết kiệm công sức và nước tưới

Hệ thống vận hành hoàn toàn tự nhiên. Không cần bổ sung vi sinh hoặc bất kỳ hóa chất nào khác. Do sử dụng môi trường nước ủ và dùng nước tưới trực tiếp, thất thoát dinh dưỡng do tưới hoặc mưa lớn sẽ nhỏ hơn so với cách ủ phân compost để sử dụng như cách thức áp dụng phổ biến hiện nay của các gia đình trồng rau. Bên cạnh đó, hệ thống giúp tiết kiệm rất nhiều công và nước tưới so với việc ủ compost và tưới thủ công.

Theo nhu cầu thu hoạch, rau trồng trên nền đất được bón bổ sung thêm NPK thông qua thùng tưới nhỏ (chứa nước và siphon).

Với công suất bơm 150w, trong điều kiện nắng nóng ở Hà Nội, mỗi ngày hệ thống bơm hai lần, mỗi lần 70-80 giây (khoảng 70-80 lít nước cho mỗi lần tưới: cho tổng 6 m2 trồng rau trên tầng thượng và 25 chậu cây cảnh các tầng).

Việc điều tiết chế độ bơm tự động và dinh dưỡng hữu cơ được cấp thường xuyên giúp cây phát triển tốt trong điều kiện tầng đất trồng mỏng (10-12 cm, trên tầng thượng), và điều kiện nắng nóng ở Hà Nội mà không cần mái che.

Hệ thống vận hành đơn giản, dễ làm vệ sinh khi cần thiết, không mùi, nước ủ phân tương đối trong (cá sống khỏe), và giúp tiết kiệm nước tưới rất nhiều so với cách tưới vòi thông thường, đặc biệt đối với nhà cao tầng.

Sau 10-12 tháng vận hành, dừng đổ rác hữu cơ vào hệ thống trong 2-3 ngày. Sau đó làm vệ sinh thùng nhận rác. Cặn/rác xả ra dùng trực tiếp cho cây cảnh hoặc rau. Nếu thiết kế hai thùng nhận rác thì có thể đổ rác sang thùng chứa thứ hai. Sau một vài tuần thì làm vệ sinh thùng một để tránh mùi hôi.

Hệ thống xử lý rác thải hữu cơ và tưới bán tự động phù hợp với các gia đình đô thị giúp tiết kiệm nước tưới và chất thải, bảo vệ môi trường, cung cấp các loại rau sạch cho gia đình và tăng cường cảnh quan cho gia đình và đô thị nói chung.

Cơ chế vận hành của hệ thống cũng có thể áp dụng cho sản xuất rau/quả, xử lý chất thải chăn nuôi ở qui mô nhỏ và vừa.Các hệ thống aquaponics ở miền Bắc, nơi có mùa đông lạnh và không thuận lợi để nuôi cá trong khoảng thời gian này, có thể sử dụng rác thải sinh hoạt trực tiếp như hệ thống này để cung cấp dinh dưỡng cho cây rau/quả. Sang xuân khi thời tiết ấm lên và có thể thả cá, gia đình chỉ cần vận hành hệ thống bằng nước sạch (trong thời gian 3-5 ngày), hai lần thay nước, để làm vệ sinh hệ thốnglà có thể thả cá.

Phân loại rác từ hộ gia đình là việc bắt buộc phải thực hiện của một quốc gia tiên tiến. Để thực hiện tốt quy định của Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi), cần phải tạo nếp phân loại rác tại nguồn của từng hộ gia đình, không đợi rác tới nhà máy mới phân loại. Muốn làm được việc này, các nhà sản xuất thùng rác phải làm thùng 3 ngăn, in chữ. Thùng rác 3 ngăn phải có nhiều kích thước khác nhau, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của từng cá nhân, hộ gia đình.

Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) cũng quy định rõ quyền, trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư. Đây là nội dung rất mới, yêu cầu phải có sự vào cuộc đồng bộ, nâng cao trách nhiệm của hệ thống chính trị và từng người dân trong bảo vệ môi trường. Do vậy, trong các văn bản hướng dẫn thi hành luật, phải phân cấp rõ trách nhiệm quản lý của chính quyền các cấp để quy định của luật sớm đi vào cuộc sống.

Việt Nam hiện có trên 62,6 triệu dân sống ở vùng nông thôn, chiếm xấp xỉ 65% dân số trong cả nước. Mỗi năm khu vực nông thôn phát sinh trên 13 triệu tấn rác thải sinh hoạt, khoảng 1.300 triệu m3 nước thải sinh hoạt, 47 triệu tấn chất thải chăn nuôi và hơn 14 nghìn tấn bao bì hóa chất bảo vệ thực vật, phân bón các loại… Tuy nhiên, theo thống kê chỉ khoảng 50% khối lượng rác thải trên được thu gom, xử lý, phần còn lại chủ yếu là chất thải rắn khó xử lý, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho môi trường và sức khỏe người dân.

Thực trạng rác thải vùng nông thôn

Ở nhiều vùng nông thôn trong cả nước, không khó để bắt gặp những bãi rác tự phát cạnh con đường liên thôn, liên xã. Thậm chí, rác thải sinh hoạt còn được người dân thiếu ý thức đóng thành bao ném xuống sông, trên các kênh, rạch, sông suối… Các loại rác này đang được thải ra môi trường nông thôn mỗi ngày mà phần lớn là chưa qua xử lý, hoặc xử lý không đạt tiêu chuẩn, gây ô nhiễm môi trường. Thực trạng đó đang gióng lên hồi chuông cảnh báo tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở nhiều vùng nông thôn trong cả nước.

Tại Bắc Ninh, theo thống kê, mỗi ngày ở vùng nông thôn thải ra gần 400 tấn rác sinh hoạt các loại mỗi ngày. Tuy nhiên, chỉ có khoảng hơn 20% số rác thải này được thu gom, tập kết vào nơi quy định để xử lý. Ở các làng nghề thuộc thị xã Từ Sơn và các huyện Yên Phong, Gia Bình… lượng rác thải từ các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp được người dân tự do thải ra đường, cống rãnh, bờ đê, sông lạch… Cả tỉnh có 125 xã, phường, thị trấn nhưng mới chỉ có ba địa phương là thị trấn Hồ (huyện Thuận Thành), thị trấn Phố Mới (huyện Quế Võ), thị trấn Chờ (huyện Yên Phong) thành lập được hợp tác xã dịch vụ – môi trường. Còn lại một số thôn, cụm công nghiệp làng nghề tuy có tổ vệ sinh môi trường nhưng hiệu quả hoạt động rất thấp.

Tại Tuyên Quang, Sở Tài nguyên và môi trường cho biết, khối lượng chất thải rắn, chất thải sinh hoạt tại khu vực nông thôn phát sinh trên địa bàn mỗi ngày khoảng 202 tấn. Theo dự báo đến năm 2025, khi dân số tỉnh Tuyên Quang tăng trên 713 nghìn người, khi đó khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát thải sẽ tăng lên 285 tấn/ngày. Trong khi tỷ lệ thu gom rác thải tại khu vực đô thị của Tuyên Quang đạt trên 96% thì tại khu vực nông thôn, tỷ lệ này chỉ đạt khoảng 30%, tương đương 60,6 tấn/ngày. Tuyên Quang hiện chỉ có 11 đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải rắn, chất thải sinh hoạt khu vực nông thôn. Tuy nhiên những đơn vị này chưa có đủ năng lực về phương tiện cũng như nhân lực để thu gom, vận chuyển rác thải của cả khu vực nông thôn. Hầu hết ở các thôn phải từ 2 đến 3 ngày, thậm chí có nơi 5 ngày mới thu gom một lần. Do vậy, đã dẫn đến tình trạng chất thải rắn, chất thải sinh hoạt vẫn tồn đọng trong khu dân cư. Cùng với đó, điểm tập kết chất thải rắn sinh hoạt được bố trí ở đầu thôn, xóm, mặt đường giao thông chính của xã, không được che đậy kín dẫn đến ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và làm xấu cảnh quan xóm, làng…

Tại Nghệ An, vùng nông thôn hàng ngày phát sinh ra môi trường gần 900 tấn rác thải. Hầu hết các chất thải này vẫn ở tình trạng lẫn lộn, bao gồm chất thải có khả năng phân hủy và khó phân hủy (nilon, thủy tinh, cành cây, xác động vật…). Riêng tại khu vực vùng sâu, vùng xa, những địa phương còn khó khăn của tỉnh vẫn còn phổ biến tình trạng xả rác thải sinh hoạt ngay tại vườn hoặc những địa điểm công cộng như chợ, đường giao thông và điểm giáp ranh giữa các thôn, xóm…
Rác thải nông thôn - Thực trạng và định hướng quản lý

Ảnh minh họa: Nguồn internet
 Còn tại Vĩnh Phúc, Sở Tài Nguyên và Môi trường, cho biết: Mỗi ngày khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh thải ra môi trường khoảng 590 tấn rác thải nhưng khả năng thu gom, xử lý rác ở khu vực này mới đạt khoảng 69% và chủ yếu theo phương thức chôn lấp. Nhiều địa phương như: Xã Hợp Châu, huyện Tam Đảo; xã Bồ Sao, huyện Vĩnh Tường; xã Quất Lưu, huyện Bình Xuyên; xã Ngọc Thanh, Tiền Châu, Nam Viêm, thị xã Phúc Yên… chưa có bãi rác thải tạm thời nên phải tập kết về điểm trung chuyển, sau đó thuê các công ty môi trường đô thị vận chuyển đến bãi rác ở thành phố Vĩnh Yên và thị xã Phúc Yên để xử lý… Mặc dù, thời gian qua tỉnh Vĩnh Phúc đã tổ chức nhiều cuộc họp, hội nghị bàn bạc, đưa ra giải pháp thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt như quy hoạch xây dựng bãi rác rộng hơn, đầu tư lò đốt rác, nhà máy xử lý rác có quy mô, công suất lớn để giải quyết tình trạng ô nhiễm rác thải tại địa phương… song đến nay tỉnh vẫn chưa có dự án nào chính thức được đầu tư xây dựng vào lĩnh vực thu gom, xử lý rác thải nông thôn…

Trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng hiện mỗi ngày phát sinh khoảng 650 tấn chất thải, trong đó ở khu vực nông thôn có khoảng 250 tấn. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Sóc Trăng cho biết, tỷ lệ thu gom rác tại khu vực nông thôn ở Sóc Trăng mới chỉ đạt khoảng gần 50%. Cùng với đó, công tác phân loại chất thải tại nguồn chưa được thực hiện thường xuyên, liên tục, có nhiều nơi chất thải nhựa, nilon lẫn lộn với rác thải sinh hoạt, tình trạng ứ đọng rác thải tại các hố lưu chứa gây ô nhiễm môi trường đang xảy ra ở nhiều nơi. Đặc biệt, rác thải từ các chợ ở cả khu đô thị lẫn nông thôn cũng khiến cho ngành môi trường của Sóc Trăng khó khăn trong xử lý. Theo báo cáo, khu vực đô thị và nông thôn trên địa bàn Sóc Trăng có hơn 130 khu chợ, mỗi ngày hoạt động tại các chợ phát sinh khoảng 100 tấn chất thải rắn và gần 1.000m3 nước thải. Qua kiểm tra các đơn vị chức năng cho biết, nước thải ở các chợ nông thôn và chợ tự phát đang bị ô nhiễm hữu cơ, vi sinh; chất thải rắn không ngừng gia tăng về khối lượng, đa dạng về thành phần đang tác động xấu đến môi trường nước tại các sông, kênh, rạch ở địa phương.

Và những bất cập trong thu gom, xử lý…

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy, lượng chất thải sinh hoạt nông thôn trong cả nước khoảng 32.000 tấn/ngày. Tỷ lệ thu gom còn thấp, trung bình đạt khoảng 40 – 50% so với lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh. Tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại các vùng nông thôn ven đô hoặc các thị trấn, thị tứ cao hơn tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại các vùng sâu, vùng xa. Hiện có khoảng 71% chất thải rắn sinh hoạt vẫn chủ yếu được xử lý theo hình thức chôn lấp, chỉ 16% được xử lý tại các nhà máy chế biến sản xuất phân compost và 13% được xử lý bằng phương pháp đốt.

Mặc dù đến nay, đã có khoảng 50% các xã trong toàn quốc thành lập tổ thu gom chất thải sinh hoạt. Tuy nhiên, việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt một số ít do công ty dịch vụ môi trường thực hiện, còn lại phần lớn là do các hợp tác xã, tổ, đội tự quản thu gom đảm nhiệm với chi phí thu gom thỏa thuận với người dân với mức thu thấp, khoảng 10.000 – 20.000 đồng/hộ/tháng. Với số tiền này chỉ chi trả được một phần cho hoạt động thu gom chất thải, không đủ để chi trả cũng như duy trì cho hoạt động vận chuyển.

Bên cạnh đó, những bất cập trong vấn đề quy hoạch các địa điểm xử lý rác còn chưa hợp lý, dẫn đến tình trạng mỗi xã có một lò đốt chất thải, hay những bãi chôn lấp chất thải không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật vẫn phát sinh. Các nghiên cứu cho thấy, việc xử lý chất thải rắn tại các địa phương hiện chưa được áp dụng các phương pháp và công nghệ đảm bảo, xảy ra tình trạng ở một số địa phương, mỗi xã có một lò đốt, các lò đốt chất thải rắn sinh hoạt này hầu hết là các lò đốt quy mô nhỏ với công suất dưới 300kg/h. Với những lò đốt công suất nhỏ cấp xã này, hệ thống xử lý khí thải không có hoặc có nhưng không đạt yêu cầu.

Mặt khác, các địa phương cũng gặp nhiều khó khăn về nguồn nhân lực, công nhân tham gia vận hành không đủ kiến thức chuyên môn để vận hành lò đốt, trình độ vận hành của công nhân còn hạn chế, không tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật nên chưa đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Công tác quản lý chất thải nói chung, trong đó có chất thải sinh hoạt nông thôn hiện chưa được quan tâm đúng mức; Việc lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội mỗi địa phương, từng vùng, miền còn chưa phù hợp.

Ngoài ra, hiện chưa có chính sách hỗ trợ cho các hoạt động quản lý chất thải nông thôn. Công tác xã hội hóa các hoạt động quản lý chất thải rắn sinh hoạt nông thôn gặp nhiều khó khăn do nhận thức của cộng đồng còn hạn chế. Cùng với đó, ý thức người dân về thu gom, phân loại rác thải chưa tốt cũng làm khó khăn thêm cho vấn đề về rác thải nông thôn hiện nay…

Định hướng và giải pháp trong quản lý, xử lý rác thải nông thôn

Trước thực trạng về vấn đề rác thải sinh hoạt nói chung, trong đó có vấn đề xử lý rác thải nông thôn, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 07/5/2018 về việc phê duyệt điều chỉnh Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, có yêu cầu rõ việc đầu tư xây dựng mới cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở nông thôn phải đảm bảo tỷ lệ chôn lấp sau xử lý không quá 20%. Các địa phương phải áp dụng các công nghệ tốt, hiện đại, thân thiện với môi trường để xử lý chất thải nông thôn. Theo đó, thời gian tới để quản lý tốt rác thải ở khu vực nông thôn, một số giải pháp được đề xuất, bao gồm:

Hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về quản lý chất thải rắn, trong đó, tập trung rà soát, xây dựng, hoàn thiện và lồng ghép các quy hoạch quản lý chất thải rắn vào quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, quy hoạch mỗi địa phương; Xây dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường, định mức kinh tế, kỹ thuật trong việc thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn.

Thực hiện thống nhất quản lý Nhà nước từ Trung ương đến địa phương đối với công tác quản lý chất thải rắn; Tăng cường xây dựng và triển khai các hoạt động truyền thông, đào tạo, nâng cao năng lực và nhận thức cộng đồng về quản lý chất thải rắn; Xây dựng và dự kiến ban hành danh mục công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt khuyến cáo áp dụng phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của các địa phương, trong đó chú trọng đến các công nghệ xử lý chất thải đi kèm với các giải pháp giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và thu hồi năng lượng, hạn chế tối đa lượng chất thải phải chôn lấp.

Về phía các địa phương: Cần rà soát lại các điểm lưu giữ chất thải sinh hoạt nông thôn để đáp ứng yêu cầu về vấn đề xử lý. Trên cơ sở rà soát lại các quy hoạch quản lý chất thải hiện có, các địa phương cần có kế hoạch, lộ trình để chấm dứt việc đầu tư xử lý chất thải rắn sinh hoạt quy mô cấp xã, khuyến khích việc đầu tư các cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt quy mô liên xã, liên huyện phù hợp với quy hoạch bảo vệ môi trường, quy hoạch tỉnh.

Đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút và khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư nghiên cứu công nghệ, xây dựng các khu xử lý chất thải tiên tiến, thân thiện môi trường, lựa chọn các công nghệ xử lý chất thải rắn kết hợp với thu hồi năng lượng, phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội, trình độ quản lý và tập quán của từng vùng, miền của mỗi địa phương để phổ biến áp dụng.

Đặc biệt, để giải quyết tốt bài toán rác thải nông thôn, các địa phương đẩy mạnh các phương pháp thu gom, phân loại chất thải tại nguồn. Nói không với chất thải nhựa, khuyến khích sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Tạo thói quen cho người dân ý thức gom rác bỏ vào nơi quy định, không vứt bừa bãi các sông, kênh rạch… Phối hợp thanh tra, kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm trong xử lý chất thải rắn. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn nâng cao năng lực nhận thức cho tổ chức, cá nhân trong việc quản lý tổng hợp chất thải rắn.

Xây dựng và thực hiện các chương trình tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, hướng dẫn tổ chức dịch vụ, kỹ năng giám sát cộng đồng dân cư trong quản lý chất thải nông thôn… Theo đó, khi có được sự đồng lòng, thống nhất giữa người dân, cơ quan quản lý, cùng những định hướng chính sách phù hợp, triển khai đồng bộ các giải pháp thì bài toán rác thải nông thôn sẽ sớm được giải quyết./.

Luật sư Lại Huy Phát, Văn phòng luật sư Huy Phát, số 101A3, ngõ 128C phố Đại La, quận Hai Bà Trưng:
Phải có chế tài xử phạt nặng với hành vi không phân loại rác thải

Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) đã cụ thể hóa quyền và nghĩa vụ của người dân. Theo đó, hộ gia đình, cá nhân có trách nhiệm chi trả một phần kinh phí thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo khối lượng phát sinh; phần kinh phí còn lại được ngân sách nhà nước hỗ trợ theo quy định của Chính phủ. Và thay vì thu tiền thu gom rác thải theo cách “cào bằng” hiện tại, người dân sẽ phải trả khoản tiền tương ứng với lượng rác thải ra. Đặc biệt, rác có khả năng tái sử dụng và rác thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình nếu phân loại đúng sẽ không phải trả phí; trường hợp phân loại không đúng quy định thì phải chi trả cho tất cả các loại rác thải phát sinh. Quy định này sẽ “đánh” thẳng vào túi tiền của chính người dân, buộc họ phải nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc phân loại và xả thải rác.

Để luật phát huy hiệu quả, chúng ta cũng cần phải có chế tài xử phạt nặng với hành vi không phân loại rác thải ngay từ hộ gia đình.

Tuan

Website:

Gọi Tới Liền